Zwolnienie lekarskie po urlopie wychowawczym – jak wyliczyć wynagrodzenie chorobowe?

Zwolnienie lekarskie po urlopie wychowawczym nie pozbawia pracownicy świadczenia chorobowego (w praktyce wynagrodzenia chorobowego), choć przez pewien dłuższy okres przed rozpoczęciem tego zwolnienia nie wykonywała ona pracy i nie otrzymywała wynagrodzenia, od którego naliczano obowiązkową składkę chorobową.

Obejrzyj również o naliczaniu chorobowych na naszym kanale:

Zachowuje ona prawo do wynagrodzenia chorobowego na takiej samej zasadzie, jak każdy inny pracownik. W praktyce zwolnienie lekarskie po urlopie wychowawczym to okres, za który pracownicy należy się wynagrodzenie chorobowe, o którym mowa z art. 92 kodeksu pracy, a nie zasiłek chorobowy.

Powyższe jest o tyle ważne, że w praktyce może zdarzyć się sytuacja, w której pracownica „pójdzie” na zwolnienie lekarskie jeszcze w czasie, kiedy urlop wychowawczy trwa, a następnie będzie kontynuować to zwolnienie lekarskie po urlopie wychowawczym.

Może też okazać, się, że najpierw urlop wychowawczy kończy się, a następnie bez jednego dnia przerwy (czyli bez powrotu do pracy) pracownica korzysta ze zwolnienia lekarskiego po urlopie wychowawczym. Problemem dla niektórych pracodawców może być ustalenie podstawy wymiaru wynagrodzenia chorobowego, do którego uprawnia pracownicę zwolnienie lekarskie po urlopie wychowawczym.

O tym, jak się liczy wynagrodzenie chorobowe czy zasiłek chorobowy pisaliśmy kompleksowo na naszym drugim blogu w tych artykułach: wynagrodzenie chorobowe 2020 i zasiłek chorobowy 2020, nie będziemy więc przytaczać zasad naliczania tych świadczeń, a skupimy się jedynie na sytuacji, w której ma miejsce zwolnienie lekarskie po urlopie wychowawczym, z punktu widzenia ustalania podstawy do wynagrodzenia chorobowego.

Zwolnienie lekarskie po urlopie wychowawczym – jakie świadczenie chorobowe się należy?

Od razu należy zaznaczyć, że zgodnie z art. 12 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 25.06.1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa, zwanej potocznie ustawą zasiłkową, za okres zwolnienia lekarskiego przypadającego w czasie urlopu wychowawczego zasiłek chorobowy ani wynagrodzenie chorobowe nie przysługują.

Natomiast zwolnienie lekarskie po urlopie wychowawczym już uprawnia pracownicę do świadczenia – w tym wypadku pracownica ma prawo do wynagrodzenia chorobowego.

Wynagrodzenie chorobowe jest świadczeniem, które przysługuje pracownikowi za pierwsze 33 (albo 14 dla pracowników powyżej 50 roku życia) niezdolności do pracy z powodu choroby w trakcie roku.

A skoro np. na dzień 1 stycznia pracownica przebywa na urlopie wychowawczym, który kontynuuje do pewnego dnia, a następnie bezpośrednio po urlopie wychowawczym idzie na zwolnienie lekarskie, to ona nie nabywa jeszcze prawa do zasiłku chorobowego po urlopie wychowawczym, bo najpierw należy je naliczyć wynagrodzenie chorobowe, a dopiero potem ewentualnie zasiłek chorobowy.

Podstawa chorobowego po wychowawczym – jak liczyć?

Zwolnienie lekarskie po urlopie wychowawczym może w praktyce powodować pewne problemy z ustaleniem podstawy do wynagrodzenia chorobowego. Stosownie do przepisów ustawy zasiłkowej (art. 36 i następne) podstawą do wynagrodzenia chorobowego jest średnie wynagrodzenie z 12 miesięcy poprzedzających miesiąc, w którym pracownica stała się niezdolna do pracy z powodu choroby.

Problem polega na tym, że skoro pracownica „idzie” na zwolnienie lekarskie po urlopie wychowawczym, to w ciągu poprzedzających 12 miesięcy nie świadczyła pracy, a więc nie otrzymywała wynagrodzenia za pracę.

W tym przypadku do ustalenia podstawy wynagrodzenia chorobowego należy zastosować przepis art. 37 ust. 1 ustawy zasiłkowej i jako podstawę do wynagrodzenia chorobowego za zwolnienie lekarskie po urlopie wychowawczym przyjąć wynagrodzenie, jakie pracownica otrzymałaby, gdyby przepracowała pełny miesiąc (Jeżeli niezdolność do pracy powstała przed upływem pełnego miesiąca kalendarzowego ubezpieczenia chorobowego, podstawę wymiaru zasiłku chorobowego stanowi wynagrodzenie, które ubezpieczony będący pracownikiem osiągnąłby, gdyby pracował pełny miesiąc kalendarzowy).

Przykładowo, pracownica poszła na urlop wychowawczy w sierpniu 2026 roku. Zgodnie z umową o pracę pracuje na pełnym etacie i zarabia pensję minimalną (w roku 2026 pensja minimalna wynosi 4806 zł brutto).

Urlop wychowawczy skończyła w lipcu 2020 roku i od razu poszła na zwolnienie lekarskie po urlopie wychowawczym. W tej sytuacji do ustalenia podstawy wynagrodzenia chorobowego należy przyjąć wynagrodzenie, jakie pracownica otrzymałaby, gdyby przepracowała pełny lipiec 2020.

A skoro zarabia ona pensję minimalną, a zgodnie z art. 45 ust. 1 ustawy zasiłkowej podstawa wymiaru zasiłku chorobowego z tytułu pracy w pełnym wymiarze czasu pracy nie może być niższa od kwoty minimalnego wynagrodzenia za pracę, po odliczeniu kwoty odpowiadającej 13,71% tego wynagrodzenia, to podstawa brutto jej wynagrodzenia chorobowego wyniesie 4806 zł (minimalne wynagrodzenie 2026), a podstawa netto: 4806 zł – 13,71% z 4806 zł = 4147,10 zł.

Jedna dniówka chorobowego wyniesie zatem: 4741,10 zł / 30 * 80% = 110,59 zł i tę wartość należy pomnożyć przez liczbę dni zwolnienia lekarskiego w lipcu 2020.

Zwolnienie lekarskie po urlopie wychowawczym, jeśli po rodzicielskim pracownica korzystała z urlopu wypoczynkowego

Może się okazać, że pracownica bezpośrednio po zakończeniu urlopu macierzyńskiego czy rodzicielskiego korzystała z urlopu wypoczynkowego, a następnie rozpoczęła korzystanie z urlopu wychowawczego. Po kilku miesiącach przerwała urlop wychowawczy, a następnie poszła na zwolnienie lekarskie po urlopie wychowawczym.

Przykładowo pracownica urodziła dziecko w lutym 2025 roku, następnie w okresie od lutego 2025 do lutego 2026 korzystała z urlopu macierzyńskiego i rodzicielskiego. Bezpośrednio po zakończeniu tego urlopu rodzicielskiego korzystała z przysługującego jej urlopu wypoczynkowego (luty – marzec, za który otrzymała wynagrodzenie urlopowe (o wynagrodzeniu urlopowym i zasadach jego naliczania pisaliśmy szerzej na naszym drugim blogu: wynagrodzenie urlopowe).

Po wykorzystaniu urlopu wypoczynkowego pracownica rozpoczęła urlop wychowawczy. Przerwała go jednak na swój wniosek w sierpniu 2026, jednak nie podjęła zatrudnienia, ze względu na zwolnienie lekarskie po urlopie wychowawczym.

W tym wypadku, gdybyśmy chcieli do podstawy wynagrodzenia chorobowego w sierpniu przyjąć średnią z 12 miesięcy poprzedzających, czyli od lipca 2026 do sierpnia 2025 wstecz, to okazuje się, że w ciągu tych 12 miesięcy pracownica otrzymała wynagrodzenie urlopowe za luty i marzec.

Wynagrodzenie za urlop wypoczynkowy jest z punktu widzenia ustalania podstawy wynagrodzenia chorobowego traktowane tak samo, jak wynagrodzenie za pracę. W powyższym wypadku ustalając podstawę do wynagrodzenia chorobowego należy oprzeć się na regulacji art. 38 ust. 1 ustawy zasiłkowej, zgodnie z którym, jeżeli w okresie, o którym mowa w ust. 1, ubezpieczony będący pracownikiem nie osiągnął wynagrodzenia wskutek nieobecności w pracy z przyczyn usprawiedliwionych, przy ustalaniu podstawy wymiaru zasiłku chorobowego:

1) wyłącza się wynagrodzenie za miesiące, w których przepracował mniej niż połowę obowiązującego go czasu pracy;

2) przyjmuje się, po uzupełnieniu według zasad określonych w art. 37 ust. 2, wynagrodzenie z miesięcy, w których ubezpieczony będący pracownikiem przepracował co najmniej połowę obowiązującego go czasu pracy.

A zatem z tych 12 miesięcy poprzedzających sierpniowe zwolnienie lekarskie po urlopie wychowawczym należy pominąć 10, w których pracownica nie przepracowała ani jednego dnia jak również ani jednego dnia nie korzystała z urlopu wychowawczego, a luty i marzec 2020, za które otrzymała wynagrodzenie urlopowe należy przyjąć do podstawy po dopełnieniu.

Urlop wychowawczy a zwolnienie lekarskie – podstawa

Jeśli zatem pracownica ma zapisaną w umowie o pracę pensję w stawce miesięcznej, nie ma żadnych innych składników wynagrodzenia, to podstawą do wynagrodzenia chorobowego za zwolnienie lekarskie po urlopie wychowawczym w sierpniu 2026 będzie jej pensja z umowy.

Jeżeli bezpośrednio przed zwolnieniem lekarskim pracownica korzystała z urlopu wychowawczego lub bezpłatnego trwającego krócej niż 12 miesięcy, podstawę wymiaru wynagrodzenia chorobowego i potem zasiłku chorobowego stanowi przeciętne miesięczne wynagrodzenie wypłacone jej za okres 12 miesięcy kalendarzowych poprzedzających miesiąc, w którym powstała niezdolność do pracy (zwolnienie lekarskie po urlopie wychowawczym), z wyłączeniem wynagrodzenia za te miesiące, w których przepracowała mniej niż połowę obowiązującego ją czasu pracy z przyczyn usprawiedliwionych (art. 38 ust. 2 ustawy zasiłkowej) oraz po dopełnieniu wynagrodzenia za te miesiące, w których przepracowała co najmniej połowę obowiązującego ją czasu pracy, przy czym na równi z pracą traktuje się w tym wypadku urlop wypoczynkowy.

O naliczaniu chorobowych i zasiłków mówimy w naszym wygodnym i praktycznym kursie z dostępem 24/7 i pomocą trenera – sprawdź szczegóły tutaj: Kurs online kadry i płace od podstaw